Dlaczego garnki żeliwne ważą tak dużo? Sprawdź, dlaczego warto wybrać je do gotowania.
Czym charakteryzują się garnki żeliwne i dlaczego ważą tak dużo?
Garnki żeliwne to jedne z najbardziej trwałych i wszechstronnych naczyń kuchennych. Doskonale sprawdzają się na kuchence i w piekarniku, równomiernie się nagrzewają i długo utrzymują ciepło, dzięki czemu są niezastąpione przy duszeniu mięs, gotowaniu gulaszy czy pieczeniu chleba.
Dlaczego garnki żeliwne są tak ciężkie?
Odpowiedź tkwi w samym materiale. Żeliwo to stop żelaza z węglem, wyjątkowo gęsty i masywny. Taka struktura sprawia, że naczynia żeliwne, garnki i patelnie, nagrzewają się wolniej niż aluminium czy stal, ale kiedy już osiągną odpowiednią temperaturę, długo utrzymują ciepło. To właśnie gęstość i grubość ścianek odpowiadają za ich wagę. Prawdziwe garnki żeliwne ważą dużo, bo tylko w ten sposób mogą gwarantować równomierne rozprowadzanie ciepła i umożliwiać długie duszenie potraw bez ryzyka przypalenia.
Grube, żeliwne ścianki oraz ciężkie pokrywki sprawiają, że temperatura w naczyniu utrzymuje się wyjątkowo stabilnie. Dzięki temu żeliwny garnek doskonale nadaje się do przygotowania dań jednogarnkowych, gulaszu, sosów i pieczenia mięs, które potrzebują spokojnego, równomiernego gotowania.
Garnki żeliwne na indukcję – czy się nadają?
Tak, garnki żeliwne są odpowiednie do wszystkich rodzajów kuchenek, w tym płyty indukcyjnej. Żeliwo jest materiałem ferromagnetycznym, więc doskonale współpracuje z powierzchnią indukcyjną, szybko reagując na zmiany temperatury. Garnka żeliwnego można więc używać nie tylko na indukcji, ale też na kuchenkach gazowych, elektrycznych, a nawet na ogniu! Żeliwne naczynie to sprawdzony wybór dla miłośników biwakowania.
Cechy, które wyróżniają naczynia żeliwne
Garnki żeliwne (iron cast) są ciężkie i grube. Dlatego też równomiernie rozprowadzają ciepło i długo je utrzymują.
Żeliwne naczynia kuchenne charakteryzują się przede wszystkim:
- równomiernym rozprowadzaniem ciepła, co sprzyja dokładnemu przygotowaniu potraw.
- odpornością na wysokie temperatury, dzięki czemu można w nich i smażyć potrawy i piec je w piekarniku.
- długim utrzymywaniem ciepła, które pozwala serwować dania gorące przez długi czas po zakończeniu gotowania.
- trwałością – żeliwo to inwestycja na lata, a naczynia mogą być nawet przekazywane z pokolenia na pokolenie.
- uniwersalnością – żeliwne garnki i patelnie żeliwne można wykorzystywać do duszenia, gotowania, pieczenia w piekarniku, a także smażenia.
To dlatego kucharze na całym świecie cenią je za mistrzowską jakość i efekty, które trudno osiągnąć w naczyniach stalowych lub aluminiowych.
Emaliowane garnki żeliwne – elegancja i funkcjonalność
Nowoczesne garnki żeliwne często pokrywa się warstwą emalii. Garnek żeliwny emaliowany nie wymaga specjalnego sezonowania i jest łatwiejszy w pielęgnacji niż surowe żeliwo. Emalia chroni powierzchnię garnka przed rdzewieniem, pozwala gotować bez obawy, że potrawy kwaśne (np. potrawy na bazie pomidorów) zareagują z metalem, i nadaje naczyniu estetyczny wygląd. Garnki emaliowane są dostępne w wielu kolorach i świetnie prezentują się w każdej kuchni.
Jednocześnie zachowują wszystkie zalety naczyń żeliwnych: równomierne nagrzewanie, możliwość długiego utrzymywania ciepła i odporność na zarysowania. Wysoka temperatura nie stanowi dla nich problemu – można w nich zapiekać mięsa, warzywa czy piec chleb o chrupiącej skórce.
Pielęgnacja i konserwacja garnków żeliwnych
By żeliwny garnek służył przez lata, wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Garnki żeliwne bez emalii wymagają regularnego smarowania cienką warstwą oleju po każdym myciu – to tzw. sezonowanie, które tworzy naturalną powłokę chroniącą przed przywieraniem i korozją. Garnki żeliwne należy myć ręcznie – najlepiej bez detergentów, które mogłyby uszkodzić powierzchnię.
Odpowiednia pielęgnacja garnków żeliwnych sprawia, że stają się coraz bardziej niezawodne z każdym użyciem. Właśnie dzięki temu wielu kucharzy uważa, że prawdziwe garnki żeliwne z wiekiem nabierają charakteru. Jeśli jednak wybierzesz garnek żeliwny emaliowany, jego konserwacja jest prostsza – wystarczy dbać o to, by nie używać metalowych narzędzi, które mogą zarysować emaliowaną powłokę.
Zalety i wady garnków żeliwnych
Zalety garnków żeliwnych to przede wszystkim trwałość, zdolność do równomiernego nagrzewania, odporność na wysokie temperatury i doskonały smak potraw przygotowanych w takim naczyniu. Potrawy są aromatyczne, równomiernie ugotowane i zachowują soczystość.
Do wad zalicza się głównie wspomnianą wagę oraz konieczność odpowiedniej konserwacji. Niektórym użytkownikom przeszkadza fakt, że żeliwny garnek długo się nagrzewa, ale rekompensuje to długie utrzymywanie ciepła.
Dlaczego warto mieć garnek żeliwny w swojej kuchni?
Naczynia żeliwne to inwestycja na lata. Można ich używać codziennie do gotowania zup, duszenia mięs, smażenia puszystych naleśników czy pieczenia chleba. Ich powłoka – naturalna lub emaliowana – sprawia, że potrawy nie przywierają, a ich smak jest intensywniejszy. Garnki żeliwne to wybór, który doceni każdy miłośnik gotowania.
Dzięki równomiernemu rozprowadzaniu ciepła żeliwne naczynia kuchenne umożliwiają zdrowe gotowanie bez nadmiaru tłuszczu. Co więcej, garnki żeliwne nie zawierają toksycznych substancji ani nie wchodzą w reakcje chemiczne z jedzeniem.
Podsumowanie
Żeliwne naczynia charakteryzują się nie tylko wyjątkową trwałością, ale też wszechstronnością. Choć ich duża masa może odstraszać, to właśnie ona stanowi sekret ich doskonałego działania – żeliwo równomiernie rozprowadza ciepło, długo je utrzymuje i pozwala uzyskać perfekcyjne efekty gotowania.
A teraz czas wybrać zestaw garnków żeliwnych do swojej kuchni. W sklepie Vintage Cuisine znajdziesz zestawy garnków ombre lub pojedyncze egzemplarze o różnych pojemnościach.
